Daire mutfağında yemek alanı planlarken önce mutfağın çalışma hattını (evye, ocak ve buzdolabı) netleştirmek, ardından kalan alana sandalyeler çekildiğinde bile rahat geçiş bırakan bir masa yerleştirmek gerekir. Masa genellikle pencere önüne ya da çalışma hattının karşısındaki duvara konumlanır; üzerine ayrı bir sarkıt aydınlatma ve yakınına tabak-bardak dolabı eklendiğinde mutfak, günlük yemekler için tam bir yaşam alanına dönüşür. Doğru planlama sayesinde küçük bir mutfak bile hem pişirme hem de bir araya gelme işlevini birlikte üstlenebilir.
Kısa kontrol listesi:
- Çalışma hattı ile masa arasında rahat geçiş var mı?
- Masa şekli mutfağın oranlarına uygun mu?
- Tabak ve bardaklar masaya yakın bir dolapta mı?
- Masanın üzerinde ayrı bir aydınlatma planlandı mı?
Önce Çalışma Hattı, Sonra Masa
Mutfakta yemek alanı, mutfağın asıl işlevini engellememelidir. Yemek hazırlanırken buzdolabı, evye ve ocak arasında sık sık hareket edilir; bu hareketin masa veya sandalyelere takılmadan yapılabilmesi gerekir. Bu nedenle planlamaya mutfak dolaplarının ve beyaz eşyaların yerleşimiyle başlanır, masa en son yerleştirilir.
Tek duvar boyunca uzanan düz mutfaklarda masa genellikle karşı duvara ya da pencere önüne konur. L tipi mutfaklarda ise boş kalan köşe, yemek alanı için doğal bir bölge oluşturur. Paralel mutfaklarda yemek alanı çoğu zaman koridorun sonunda, pencereye bakan bölümde yer alır.
Bu aşamada dikkat edilecek en önemli nokta, buzdolabı kapağının, fırın kapağının ve bulaşık makinesinin açıldığında sandalyelere çarpmamasıdır. Kâğıt üzerinde güzel görünen bir plan, kapaklar açıldığında kullanışsız hâle gelebilir. Pencere önüne konan masalarda ise pencerenin açılma yönü ve perde ya da stor sisteminin rahatça kullanılabilmesi de hesaba katılmalıdır; gün ışığı alan bir masa, kahvaltılar için mutfağın en sevilen köşesi olabilir.
Masa Şekli ve Ölçüsü: Mutfağın Oranlarına Göre Seçim
Masa seçimi yalnızca kaç kişinin oturacağına göre değil, mutfağın oranlarına göre yapılmalıdır. Uzun ve dar mutfaklarda dikdörtgen masalar duvar boyunca yerleşerek alanı daha verimli kullanır. Kareye yakın mutfaklarda ise yuvarlak ya da kare masalar, köşesiz yapıları sayesinde dolaşımı kolaylaştırır.
Dikdörtgen masa
Uzun ve dar mutfaklar, duvar kenarı ve pencere önü yerleşimleri için.
Yuvarlak masa
Kareye yakın mutfaklar ve köşelerin geçişi zorlaştırdığı alanlar için.
Duvara sabit masa / bank
Çok küçük mutfaklar; bir tarafta bank ile sandalye sayısını azaltır.
Bank (sabit oturma) çözümleri, özellikle küçük dairelerde çok işe yarar. Duvara yaslanan bir bank, sandalyelerin geri çekilmesi için gereken alanı ortadan kaldırır ve altında depolama alanı da yaratabilir. Uzatılabilir masalar ise misafir geldiğinde büyüyen, günlük kullanımda yer kaplamayan esnek bir seçenektir.
Sandalye seçimi de masa kadar önemlidir. Açık renk ve ince ayaklı sandalyeler küçük mutfaklarda görsel olarak daha hafif durur; masanın altına tamamen girebilen modeller ise kullanılmadığında geçişi rahatlatır.
Dolap Düzeni: Yemek Alanını Destekleyen Depolama
Mutfakta yemek alanı oluşturulduğunda, masaya servis yapılan eşyaların masaya yakın durması günlük kullanımı kolaylaştırır. Tabak, bardak, peçete ve çatal-bıçak için masaya yakın bir dolap ayırmak, sofra kurarken mutfağın bir ucundan diğerine yürümeyi önler.
- Boy dolaplar: Buzdolabıyla aynı hizada uzanan boy dolaplar, yemek alanının arkasında düzenli ve bütünlüklü bir duvar oluşturur.
- Niş ve açık raf: Dolapların arasında bırakılan bir niş, dekoratif objeler veya sık kullanılan eşyalar için alan sağlar; masanın arka planına derinlik katar.
- Bank altı çekmeceler: Sabit oturma kullanılan mutfaklarda bankın altı, masa örtüleri ve az kullanılan servis eşyaları için değerlendirilebilir.
- Uyumlu malzeme: Masa tablasının ahşap tonunu dolap detaylarında veya raflarda tekrar etmek, yemek alanının mutfağın bir parçası gibi görünmesini sağlar.
Aydınlatma ve Malzeme: Mutfakla Yemek Alanını Ayırmak
Mutfakta genel aydınlatma çoğunlukla tavandaki spotlar veya panel armatürlerle sağlanır. Yemek alanını ayrı bir bölge gibi hissettirmenin en etkili yolu, masanın üzerine ayrı bir sarkıt aydınlatma veya dekoratif bir armatür eklemektir. Bu ışık ayrı bir anahtardan kontrol edildiğinde, akşam yemeklerinde mutfağın çalışma bölümü kapatılıp yalnızca masanın üzeri aydınlatılabilir.
Tezgâh altı şerit aydınlatmalar ise hem çalışma yüzeyini aydınlatır hem de akşam saatlerinde mutfağa yumuşak bir arka plan ışığı verir. Dolap nişlerine eklenen gizli ışıklar da yemek alanının arkasında sıcak bir fon oluşturur.
Malzeme seçiminde yemek alanının çalışma bölgesinden biraz daha sıcak tutulması iyi sonuç verir. Ahşap masa tablası, kumaş sandalye döşemesi veya masa altına serilen kolay temizlenir bir halı, mutfağın parlak ve sert yüzeylerini dengeler. Zemin kaplamasının mutfak ve yemek alanında aynı devam etmesi ise mekânın bütünlüğünü korur ve küçük mutfakları daha geniş gösterir.
İpucu: Masayı yerleştirmeden önce zemine masking bant ile masanın ve sandalyelerin geri çekildiği alanın sınırlarını çizin. Birkaç gün bu alanın etrafında dolaşmak, planın günlük kullanımda nasıl hissettireceğini görmenin en kolay yoludur.
Tasarım ve Uygulama Sürecinde İç Mimarın Rolü
Mutfak içi yemek alanı; dolap ölçüleri, elektrik ve aydınlatma noktaları, zemin ve duvar malzemeleri gibi birbirine bağlı kararlar gerektirir. Bu kararların birlikte ele alınması, sonradan priz yerinin masanın arkasında kalması ya da sarkıt lambanın masanın ortasına denk gelmemesi gibi sorunları önler.
Dominand İç Mimarlık, Üsküdar’daki ofisi, Modoko’daki mağazası ve Dudullu’daki atölyesiyle ev ve daire projelerinde tasarım ve uygulama hizmeti verir. Evinizin bütününe yönelik çalışmalarımızı daire dekorasyonu sayfamızda inceleyebilirsiniz. Daha geniş bir yaşam alanı için benzer bir mutfak-yemek kurgusunu nasıl ele aldığımızı merak ediyorsanız villa iç mimarisi çalışmalarımıza da göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Küçük bir mutfağa yemek masası sığar mı?
Çoğu durumda evet. Duvara yaslanan bir bank, katlanır veya uzatılabilir bir masa ve ince ayaklı sandalyelerle küçük mutfaklarda da günlük kullanım için yemek alanı oluşturulabilir.
Mutfak masası için yuvarlak mı dikdörtgen mi daha uygun?
Uzun ve dar mutfaklarda dikdörtgen, kareye yakın mutfaklarda yuvarlak masa genellikle daha iyi sonuç verir. Karar, geçiş alanları ve kapakların açılma yönü dikkate alınarak verilmelidir.
Yemek alanı için ayrı aydınlatma gerekli mi?
Gerekli olmasa da önerilir. Masanın üzerindeki ayrı bir aydınlatma, yemek alanını mutfaktan ayırır ve akşamları daha sıcak bir atmosfer sağlar.
Mevcut mutfak dolaplarımı değiştirmeden yemek alanı oluşturabilir miyim?
Alan yeterliyse mevcut dolaplar korunarak masa, bank ve aydınlatma eklenebilir. Dolap düzeni geçişi engelliyorsa kısmi bir yeniden düzenleme gerekebilir.
Sonuç
Daire mutfağında başarılı bir yemek alanı; çalışma hattını rahat bırakan bir yerleşim, mutfağın oranlarına uygun bir masa, masaya yakın depolama ve ayrı bir aydınlatmayla kurulur. Mutfağınızı hem pişirmek hem de bir araya gelmek için kullanışlı bir alana dönüştürmek isterseniz, Anadolu Yakası’nda hizmet veren iç mimarlık ofisi Dominand İç Mimarlık’a 0216 527 01 01 numaralı telefondan veya info@dominand.com adresinden ulaşabilirsiniz.
